شهر باستاني تب كه در دو سوي رودخانه نيل در حدود 670 كيلومتري جنوب قاهره قرار دارد، پايتخت امپراتوري مصر در روزهاي اوج خود و يكي از مهم‌ترين شهرهاي دنياي باستان بوده است. اين محوطه باستاني كه تعداد زيادي قصر و معبد و نيز گورستان‌ فراعنه و بزرگان مصر باستان را در خود جاي داده است، از سال 1979 در فهرست ميراث جهاني يونسكو ثبت شده است قسمت اعظم شهر باستاني تب در كرانه شرقي رود نيل قرار داشته است، اما در حال حاضر كارشناسان مقابر و گورستان‌هاي واقع شده در كرانه غربي رود نيل را هم بخشي از محوطه باستاني تب محسوب مي‌كنند.

تب كه در نزديكي شهر لوكسور امروزي قرار دارد، پايتخت مصر عليا در بخشي از سلسله يازدهم فراعنه (1985 ــ 2125 پيش از ميلاد) و قسمت اعظم سلسله هجدهم فراعنه (1292 ــ 1550 پيش از ميلاد) بوده است. از آثار باستاني ارزشمندي كه در اين محوطه باستاني واقع شده‌اند مي‌توان به معبد لوكسور، دره‌ي پادشاهان، بناي يادبود رامسس دوم و رامسس سوم و همچنين گورستان اشراف مصر اشاره كرد كه همگي از جمله مهم‌ترين يافته‌هاي باستان‌شناسي دو قرن اخير بوده‌اند.

خبرگزاری میراث فرهنگی،گردشگری

 مجموعه معابد بزرگ لوكسور وقف خدايان مصرى آمون، مات شده است، اين مجموعه معابد در اواخر دوران فراعنه روبه ويرانى گذاشت و پس از تصرف مصر توسط اسكندر، بخش هايى از آن در سال ۳۲۰ پيش از ميلاد مورد بازسازى كلى قرار گرفت.

در دوران حكومت روميان در مصر، اين مجموعه معابد به عنوان مكانى براى برگزارى مراسم حكومتى مورد استفاده قرار مى گرفت. در سال هاى بعد، اين محوطه تاريخى به حال خود رها شد، چنان كه پس از تصرف مصر از سوى اعراب مسلمان بخش اعظم آن زير گل و لاى پنهان شده بود. اين امر در طول قرون آتى نيز ادامه يافت، چنان كه در قرن سيزدهم ميلادى مسجدى بر فراز اين محوطه ساخته شد.

در كنار راه ورودى معبد در جبهه شمالى آن، رديفى از مجسمه هاى كوچك با سر انسان و بدن شير قرار دارد كه هنوز هم در معرض ديد توريست هاى بى شمارى است كه هر روز از اين مجموعه ديدن مى كنند.

از ديگر آثار به جا مانده در اين محوطه مى توان به دروازه عظيمى كه توسط رامسس دوم ساخته شده و تصاويرى كه پيروزى هاى نظامى او بر آن كنده كارى شده و ستون گرانيتى بلندى به ارتفاع ۲۵ متر اشاره كرد كه ستون جفت آن در سال ۱۸۳۵ به فرانسه انتقال يافت و در وسط ميدان كنكورد پاريس نصب شد.

دره پادشاهان يا وادى الملوك، محوطه اى است كه آرامگاه فراعنه و شمارى از بزرگان مصر در طول سلسله هاى هجدهم تا بيستم فراعنه در آن واقع شده است. مهم ترين مقبره واقع شده در اين محوطه كه در كرانه غربى رود نيل قرار دارد، آرامگاه توتانخامن است كه كشف آن در چهار نوامبر ۱۹۲۲ توسط هوارد كارتر، باستان شناس انگليسى، يكى از بزرگ ترين كشفيات باستان شناسى در قرن بيستم لقب گرفته است.

دره پادشاهان خود به دو بخش شرقى و غربى تقسيم شده است كه بخش اعظم آرامگاه هاى مهم در قسمت شرقى آن واقع شده است و در حال حاضر امكان بازديد عمومى تنها از يكى از آرامگاه هاى قسمت غربى وجود دارد.
دره پادشاهان مصر در مجموع ۶۰ آرامگاه را در خود جاى داده است كه بين سال هاى ۱۵۳۹ تا ۱۰۷۵ پيش از ميلاد به عنوان مدفن پادشاهان و بزرگان مصر مورد استفاده قرار مى گرفته اند.

بزرگ ترين آرامگاه دره پادشاهان، آرامگاهى موسوم به KV5 است كه براى پسران رامسس دوم ساخته شده است و در آن لااقل ۶۷ مقبره شناسايى شده است. اين آرامگاه كه در سال ۱۹۵۵ كشف شد، پس از كشف آرامگاه توتانخامن، بزرگ ترين كشف باستان شناسى در دره پادشاهان لقب گرفته است.
در طى قرون نوزدهم و بيستم، تقريباً تمامى آرامگاه هاى دره پادشاهان مورد غارت قرار گرفتند و بخش اعظم آثار با ارزشى كه همراه با فراعنه دفن مى شدند، به سرقت رفت. در واقع آرامگاه توتانخامن تنها آرامگاهى بود كه محتويات آن دست نخورده باقى مانده بود و به همين خاطر شهرت بسيارى نصيب كاشف خود كرد. اين در حالى است كه توتانخامن فرعون چندان مهمى نبوده است و در آرامگاه هاى فراعنه ديگر به احتمال زياد گنجينه هاى عظيم ترى وجود داشته است.

البته سارقان وارد آرامگاه توتانخامن نيز شده بودند، اما ظاهراً به دليلى كارشان را ناتمام مى گذارند و آرامگاه را تقريباً دست نخورده ترك مى كنند. چند نفرى از اعضاى تيم باستان شناسى دكتر كارتر نيز چندى پس از كشف آرامگاه توتانخامن به دلايل مشكوكى مى ميرند و همين امر موجب شهرت افسانه نفرين شده بودن مقابر فراعنه و به خصوص مقبره توتانخامن شده است.

مشهورترين آرامگاه هاي مصر باستان ، اهرام هستند که اهرام ثلاثه جيزه مهمترين آنها به شمار مي آيد. اين آرامگاه ها در واقع شکل تغيير يافته آرامگاه هاي ساده تري بودند که مصطبه خوانده مي شوند )مصطبه به معناي صندوق يا نيمکت است ). مصطبه ها ساختمان هاي کوتاه و مکعب شکلي بودند که از سنگ و آجر ساخته مي شدند و شامل چند اتاق حاوي جسد و هدايا و يک اتاق مخفي حاوي مجسمه متوفي بودند. اتاق حاوي جسد7 تا30 متر زير زمين قرار داشت و با يک چاه به مصطبه وصل مي شد
دريكي از اين مصطبه ها اين دو مجسمه زيبا راهوتپ و همسرش نوفرت كشف شد ند او يكي از شاهزادگان مهم باالقاب وعناوين لشگري وكشوري كه در روي تكيه گاه  صندلي اش حك شده در كنار همسر زيبايش كه كلاه گيسي بر سر گردنبندي الماسي شكل بر گردن دارد از مقام والاي خود در دربار فرعون حكايت ميكند يك مطلب جالب درمور د اين دو مجسمه اينكه چشمهاي اين مجسمه ها از سنگ كريستال ابي رنگ درست شدند كه رنگ چشم واقعي انها بوده است و هم اكنون در موزه ملي مصر درقاهره از انها نگهداري مي شود